محمد تقي جعفري
233
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
محدود آن سراغ گرفت چنان كه پاداش على بن ابي طالب ( ع ) را لباس و مسكن و خوراك و مقام ناچيز اين دنيا نمىتواند ادا كند ، همچنان كيفر و مجازات « ابن ملجم » نيز تلخىها و شكنجههاى محدود و زودگذر اين دنيا نمىتواند بپردازد . ساده لوحان غوطه ور در لذايذ محدود دنيا و آشنا با تلخىهاى زودگذر آن توانائى درك لذايذ پايدار روح و شكنجههاى ابدى آن را ندارند . آن پاداشها و كيفرهائى توجه آنانرا جلب مىكنند كه محسوس و قابل لمس باشند آنان از كيفر ستم به خويشتن و « از خود بيگانگى » اطلاعى ندارند . آنان از درد خود باختن تلخى و شكنجه اى احساس نمىكنند ، تا آن را به عنوان كيفر نابود كننده تلقى نمايند . آيات فراوانى در قرآن مجيد به بيان داستانهايى مىپردازد كه بازگو كنندهء حلقههاى زنجيرى كردارها و نتايج آنها مىباشد . در بعضى از اين آيات ظلم به خويشتن و « از خود بيگانگى » را از بدترين كيفرها معرفى مىكند كه به دنبال تبهكارىهاى مردم بوجود آمده است . از آن جمله : * ( وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا الله فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ ) * ( 1 ) . ( و نباشيد همچون آنان كه خدا را فراموش كردند و در نتيجه خداوند آنان را به « خود فراموشى » مبتلا ساخت ) . امير المؤمنين ( ع ) در جملهء مورد تفسير بقدرى موضوع كيفرها را با اهميت قلمداد مىكند كه مىفرمايد : اگر فرد يا جامعه اى از اندرزهاى خيرخواهان و رويدادهاى زنجيرى زندگى عبرت بگيرد و بهره مند شود ، نه تنها مرتكب گناه و انحرافات قطعى نمىشود ، بلكه از كارهاى مشكوك نيز اجتناب مىورزد و پيرامون مشتبهات نيز نمىگردد ، زيرا معادلات رياضى حيات آدمى بسيار دقيقتر از آن است كه هر كارى را انجام بدهد و سپس با افيون « بارى بهر جهت » خود را بى حس نموده تسليتى به خويشتن بدهد . 5 - الا و انّ بليّتكم قد عادت كهيئتها يوم بعث اللَّه نبيّه صلَّى اللَّه عليه و آله
--> ( 1 ) الحشر آيهء 19 .